Garyşyk giperlipidemiýa pes dykyzlykly lipoproteinleriň (LDL) we trigliseride baý lipoproteinleriň plazma derejesiniň ýokarlanmagy bilen häsiýetlendirilýär, bu hassalaryň arasynda aterosklerotik ýürek-damar keselleriniň döremek howpunyň ýokarlanmagyna sebäp bolýar.
ANGPTL3 lipoprotein lipazyny we endosepiýazy, şeýle hem trigliseride baý lipoproteinleriň bagyr almagyny saklaýar. ANGPTL3 hereketsiz warianty göterijilerde trigliseridleriň, LDL holesteriniň, ýokary dykyzlykly lipoproteiniň (HDL) holesteriniň we HDL däl holesteriniň derejesi, şeýle hem aterosklerotik ýürek-damar keselleriniň töwekgelçiligi pesdi. zodasiran, bagyrda ANGPTL3 aňlatmasyny nyşana alýan kiçijik päsgel berýän RNK (RNAi) derman.
Garyşyk giperlipidemiýa pes dykyzlykly lipoprotein holesteriniň (LDL-C) we trigliseride baý lipoproteinleriň ýokary derejesini aňladýar. Trigliseride baý lipoproteinler (hylomikronlar, örän pes dykyzlykly lipoproteinler (VLDL) we galyndy holesterini goşmak bilen) aterosklerotik keseliň ösmeginde möhüm rol oýnaýar. Garyşyk giperlipidemiýa üçin täsirli bejergi ýok.
Bates, trigliseridiň (TG) derejesini peseldýändigi belli, ýöne azalmagy çäklidir. Şol bir wagtyň özünde, Bates (eikosapentaeno sirkelik kislotasy we ş.m.) ýaly TG peseldýän dermanlar, galyndy holesteriniň derejesiniň ýokarlanmagy sebäpli ýüze çykýan aterosklerotik kesel töwekgelçiligine düýpli täsir etmeýär. Mundan başga-da, eýýäm statin alýan näsaglarda geçirilen öňki gözlegler, TG-ni peseldýän dermanlaryň ýürek-damar hadysalarynyň howpuny azaltmaýandygyny görkezdi. Bu faktorlar garyşyk giperlipidemiýany bejermegi gaty kynlaşdyrýar.
ANGPTL3 (angiopoietine meňzeş belok 3) lipoprotein lipazyny, endosepiazany we pes dykyzlykly lipoproteini (LDL) reseptorlara bagly bagyr lipoproteini tersine saklamak arkaly TG we ýokary dykyzlykly lipoprotein holesterini (HDL-C) goşmak bilen lipidleri we lipoprotein alyş-çalşyny kadalaşdyrýar. ANGPTL3 hereketsiz görnüşiniň lipoprotein lipazyň we endosepiýaz işjeňliginiň ýokarlanmagyna sebäp bolýandygy, bu bolsa öz gezeginde plazma lipoproteiniň derejesiniň pes bolmagyna sebäp bolýar, bularyň arasynda trigliseride baý lipoproteinler (ýagny, Hylomikronlar, galyndy holesterin, VLDL, orta dykyzlykly lipoprotein [IDL]) lipoprotein (a) we olaryň holesterin düzüm bölekleri. Bu warianty göterýän geterozigoz adamlarda aterosklerotik kesel töwekgelçiligi takmynan 40% azalýar we hiç hili ýaramaz kliniki fenotip tapylmady. ANGPTL3 bagyrda ýüze çykýar we ownuk päsgel berýän RNK (siRNA) dermanlary diýlip atlandyrylýan mRNA-ny nyşana alýan gen dymdyrmak bejergisi giperlipidemiýa üçin geljegi uly gibrid bejergidir.
2024-nji ýylyň 12-nji sentýabrynda Täze Angliýanyň Medisina Journalurnaly (NEJM) ARCHES 2 gözlegini çap etdi, siRNA derman zodasiranyň garyşyk giperlipidemiýa bilen kesellän näsaglarda TG derejesini ep-esli peseldendigini tassyklady [1]. ARCHES-2 goşa kör, plasebo tarapyndan dolandyrylýan, doza aralygyndaky gözleg tapgyry 2b synag. Garyşyk giperlipidemi (agyz bekleýän TG derejesi 150-499 mg / dL, LDL-C derejesi ³70 mg / dL ýa-da HDL-C däl derejeler ³100 mg / dL) bolan 204 näsag hasaba alyndy. Olar zodasiran 50 mg toparyna, 100 mg toparyna, 200 mg toparyna we plasebo gözegçilik toparyna bölündi. Näsaglar 1-nji we 12-nji hepdede subkutan sanjymlary aldylar we 36-njy hepdä çenli yzygiderli profilaktika aldylar.
Esasy ahyrky nokat, TG-den başlangyçdan 24-nji hepde çenli göterim üýtgemegi boldy. Gözleg 24-nji hepdede zodasiran toparyndaky TG derejesiniň dozalara baglylykda ep-esli azalandygyny ýüze çykardy (her bir doza toparyndaky TG derejesi degişlilikde plasebo toparyndakylar bilen deňeşdirilende 51, 57 we 63 göterim pese gaçdy) (ähli deňeşdirmeler üçin P <0,001). ANGPTL3 hem degişlilikde 54 göterim, 70 göterim we 74 göterim bal azaldy. Hdl-c däl derejeler 29 göterim, 29 göterim we 36 göterim bal, apolipoprotein B derejesi 19 göterim, 15 göterim we 22 göterim pese gaçdy, LDL-C derejeleri degişlilikde 16 göterim, 14 göterim we 20 göterim aşaklady we bu netijeler 36-njy hepdä çenli dowam etdi. 24-nji hepdede zodasiran
200 mg toparyndaky näsaglaryň 88% -de agyz beklemek adaty derejä düşdi.
1-nji we 12-nji günlerdäki gyzyl oklar zodasiran ýa-da plasebo dolandyryşyny görkezýär.
Oraza tutýan TG derejesi 24-nji hepdede kadaly derejede peseldi (150)
mg / dL ýa-da ondanam az)
Her sütün bir hassany aňladýar.
Gözleg, şeýle hem zotasiranyň ähli doza toparlarynda howpsuzdygyna, ýaramaz hadysalar sebäpli diňe 2 näsagyň okuwy bes edendigine (plasebo toparynda 1 we 100 mg zotasiran toparynda 1) göz aýlady. Zotasiran toparyndaky ähli çynlakaý oňaýsyz wakalar gözlegiň ahyrynda dikeldildi we plasebo toparynda bir ölüm boldy. Alada döredýän ýeke-täk oňaýsyz hadysa, plasebo bilen deňeşdirilende 200 mg zotasiran toparyndaky HBA1c-iň köpelmegi boldy (deslapky süýji keseli bilen kesellänleriň arasynda başlangyç derejeden 24-nji hepde [± SD], 0,38 ± 0.66% -0.03 ± 0.88%). Süýji keseli bolmadyk hassalar 0,12 ± 0.19%, -0.03 ± 0.19% boldy).
Hususan-da, gözlegde näsaglaryň hemmesi diýen ýaly (96%) statinler bilen bejerilýärdi (olaryň 37% -i ýokary dozaly statinler), 1% -i proprotein öwrüji ferment subtilysin 9 inhibitory (PCSK9i), 21% -i fibratlar bilen bejerilýärdi. Şonuň üçin häzirki adaty bejeriş tertibi esasynda zodasiranyň goşulmagy, geljekde garyşyk giperlipidemiýany bejermek üçin täze tertibi üpjün edýän ep-esli lipid peseldiji täsirleri gazandy.
24-nji hepdede, gözlegde 200 mg zotasiranyň iň ýokary dozasy galyndy holesteriniň derejesini plasebo bilen deňeşdirilende 34,4 mg / dL azaldy. Häzirki modellere esaslanyp, bu azalma esasy ýürek ýaramaz hadysalaryny 20 göterim azaldar diýlip garaşylýar. zodasiran, näsaglarda ýürek-damar hadysalarynyň töwekgelçiligini azaltmak üçin ähli lipoprotein komponentleri üçin monoterapiýa hökmünde ulanmak mümkinçiligine eýedir. Şonuň üçin bu dermanyň aterosklerotik kesel töwekgelçiligini azaltmakdaky potensialyny kesgitlemek üçin goşmaça gözlegler zerurdyr.
NEJM-de bir wagtyň özünde neşir edilen goşa kör, tötänleýin, plasebo tarapyndan dolandyrylýan MUIR barlagy, garyşyk giperlipidemiýany bejermek üçin başga bir siRNA derman plozasiran ulandy [2]. plozasiran, TG metabolizmasyny sazlaýjy apolipoprotein C3 (APOC3) gen kodlaýjy APOC3-iň bagyrda görkezilmegini azaltmak üçin döredilip, şeýlelik bilen TG we galyndy holesteriniň derejesini peseldýär. Gözlegde görlen TG we galyndy holesteriniň derejesiniň peselmegi ARCHES-2 gözleginde tapylanlara meňzeýärdi. Şonuň üçin garyşyk giperlipidemi bolan näsaglarda bu iki dermanyň trigliseride baý lipoproteiniň we galyndy holesteriniň derejesini peseltmekde meňzeş täsirleri bar diýlip çaklanylýar.
Iki siRNA gözleginiň netijesi, garyşyk giperlipidemiýany bejermek we näsaglarda ýürek-damar netijelerini gowulandyrmak üçin täze mümkinçilikleri getirjek dermanlaryň örän geljegi uly synpdygyny görkezýär.
Iş wagty: 15-2024-nji sentýabr





