habarlar

Göwrelilik döwründe ýokary gan basyşy eklampsiýa we wagtyndan öň dogulmagyna sebäp bolup biler we ene we neonatal keseliň we ölümiň esasy sebäbidir. Bütindünýä saglygy goraýyş guramasy jemgyýetçilik saglygy goraýyş çäresi hökmünde ýeterlik däl iýmit kalsiý goşundylary bolan göwreli aýallara her gün 1000-1500 mg kalsiý goşmagy maslahat berýär. Şeýle-de bolsa, has kyn kalsiý goşundysy sebäpli bu maslahatyň ýerine ýetirilmegi kanagatlanarly däl.

ABŞ-nyň Garward jemgyýetçilik saglyk mekdebiniň professory Wafie Fawzi tarapyndan Hindistanda we Tanzaniýada geçirilen tötänleýin gözegçilik synaglary göwrelilik döwründe az dozaly kalsiý goşundysynyň eklampsiýa howpuny azaltmakda ýokary dozaly kalsiý goşundysyndan erbet däldigini ýüze çykardy. Öňünden dogulmak howpuny azaltmak meselesinde Hindi we Tanzaniýa synaglary birmeňzeş netije bermedi.

Iki synagda 18 ýaşyndaky 11,000 gatnaşyjy, göwrelilik ýaşy <2018-nji ýylyň noýabr aýyndan 2022-nji ýylyň fewraly (Hindistan) we 2019-njy ýylyň mart aýyndan 2022-nji ýylyň marty (Tanzaniýa) bar. Çaga dogrumdan soňky 6 hepdä çenli synag meýdançasynda ýaşamagyna garaşylýan 20 hepdelik ilkinji enelere, çaga dogurýança az kalsiý goşundysyna (her gün 500 mg +2 plasebo tabletkasy) ýa-da ýokary kalsiý goşundysyna (her gün 1500 mg) tötänleýin 1: 1 bellendi. Esasy ahyrky nokatlar preeklampsiýa we deslapky dogluş (goşa ahyrky nokatlar) boldy. Ikinji nokatlar göwrelilik bilen baglanyşykly gipertoniýa, agyr ýüze çykýan preeklampsiýa, göwrelilik bilen baglanyşykly ölüm, çaga dogluşy, çaga dogluşy, pes dogluş agramy, göwrelilik ýaşy üçin kiçi we 42 günüň içinde täze döreýän ölüm. Howpsuzlyk nokatlarynda göwreli aýallaryň hassahana ýerleşdirilmegi (çaga dogurmakdan başga sebäpler) we üçünji üç aýda agyr ganazlyk bar. Peslik däl derejeler degişlilikde 1.54 (preeklampsiýa) we 1,16 (dogulmazdan öň dogulmak) töwekgelçiligi boldy.

Preeklampsiýa üçin, hindi synagynda 1500 mg toparyna garşy 500 mg-yň jemlenen hadysasy degişlilikde 3.0% we 3,6% boldy (RR, 0.84; 95% CI, 0.68 ~ 1.03); Tanzaniýada geçirilen synagda bu kesel degişlilikde 3.0% we 2.7% boldy (RR, 1.10; 95% CI, 0.88 ~ 1.36). Synaglaryň ikisi-de 500 mg toparynda preeklampsiýa howpunyň 1500 mg toparyna garanyňda erbet däldigini görkezdi.

Öňünden dogulmak üçin, hindi synagynda 500 mg-a garşy 1500 mg toparyna degişlilikde 11,4% we 12,8% boldy (RR, 0.89; 95% CI, 0.80 ~ 0.98), peslik 1,54-den gowrak bahada kesgitlenildi; Tanzaniýada geçirilen synagda deslapky dogluş derejesi degişlilikde 10,4% we 9,7% boldy (RR, 1.07; 95% CI, 0.95 ~ 1.21), peslik derejesiniň bahasy 1,16-dan geçdi we peslik tassyklanmady.

Ikinji we howpsuzlyk nokatlarynda 1500 mg toparyň 500 mg toparyndan has gowudygyna hiç hili subutnama ýokdy. Iki synagyň netijeleriniň meta-seljermesi preeklampsiýada 500 mg bilen 1500 mg toparlaryň arasynda, dogulmazdan öňki töwekgelçilik we ikinji we howpsuzlyk netijeleriniň arasynda hiç hili tapawut tapmady.

Bu gözleg, preeklampsiýanyň öňüni almak üçin göwreli aýallarda kalsiý goşundysynyň möhüm jemgyýetçilik saglygyna ünsi jemledi we kalsiý goşundysynyň optimal dozasynyň möhüm, ýöne henizem düşnüksiz ylmy soragyna jogap bermek üçin bir wagtyň özünde iki ýurtda uly tötänleýin gözegçilik synagyny geçirdi. Gözlegde berk dizaýn, uly nusga ölçegi, iki gözi kör plasebo, peslik däl gipoteza we preeklampsiýanyň we dogulmazdan öň dogulmagyň iki esasy kliniki netijesi, dogrumdan soňky 42 güne çenli dowam etdi. Шул

Kalsiý düwünçegiň ösmegi we ösmegi üçin zerur iýmitdir we göwreli aýallarda kalsiý islegi umumy ilat bilen deňeşdirilende köpelýär, esasanam düwünçegiň çalt ulalmagy we süňkleriň minerallaşmagy ýokary bolanda, has köp kalsiý goşmaly. Kalsiniň goşulmagy, göwreli aýallarda paratiroid gormonynyň we öýjükli öýjükli kalsiý konsentrasiýasyny azaldyp, gan damarlarynyň we ýatgynyň mylaýym myşsalarynyň gysylmagyny azaldyp biler. Plasebo tarapyndan dolandyrylýan synaglar göwrelilik döwründe (> 1000 mg) ýokary dozaly kalsiý goşundylarynyň preeklampsiýa howpuny 50% -den, çaga dogurmak howpuny 24% azaldandygyny we kalsiý az kabul eden adamlarda bu azalmagyň hasam uludygyny görkezdi. Şol sebäpden, Bütindünýä Saglyk Guramasy (BSGG) tarapyndan 2018-nji ýylyň noýabr aýynda çap edilen “Preklampsiýanyň we onuň kynçylyklarynyň öňüni almak üçin göwrelilik döwründe kalsiý goşmak üçin maslahat berilýän tekliplerde”, az mukdarda kalsiý kabul edýän adamlara her gün 1500-2000 mg kalsiý goşmaly, üç agyz dozasyna bölünýär we preeklampsiýanyň öňüni almak üçin demir almagyň arasynda birnäçe sagat bolýar. Hytaýyň 2021-nji ýylyň maý aýynda neşir edilen göwreli aýallar üçin kalsiý goşundylary boýunça hünärmenler ylalaşygy, az kalsiý kabul edýän göwreli aýallara çaga dogurýança her gün 1000 ~ 1500 mg kalsiý goşmagy maslahat berýär.

Häzirki wagtda diňe birnäçe ýurt we sebit göwrelilik döwründe adaty uly dozaly kalsiý goşundysyny amala aşyrdy, sebäplerine kalsiý dozasynyň köp mukdary, ýuwutmak kyn, çylşyrymly dolandyryş meýilnamasy (günde üç gezek we demirden aýrylmaly) girýär we dermanlaryň berjaý edilmegi azalýar; Käbir sebitlerde çäkli çeşmeler we ýokary çykdajylar sebäpli kalsiý almak aňsat däl, şonuň üçin uly dozaly kalsiý goşundysynyň ýerine ýetirilmegi täsir edýär. Göwrelilik döwründe pes dozaly kalsiý goşundysyny öwrenýän kliniki synaglarda (plasebo bilen deňeşdirilende, kalsiý goşundy toparynda preeklampsiýa howpy azaldy (RR, 0.38; 95% CI, 0.28 ~ 0.52), ýöne ýokary töwekgelçilikli gözlegleriň bardygyny bilmek zerurdyr [3]. Az dozaly we ýokary dozaly kalsiý goşundylaryny deňeşdireniňde diňe bir kiçi kliniki synagda, pes dozaly topar bilen deňeşdirilende ýokary dozaly toparda preeklampsiýa töwekgelçiligi azaldy (RR, 0.42; 95% CI, 0.18 ~ 0.96); Öňünden dogulmak töwekgelçiliginde hiç hili tapawut ýokdy (RR, 0.31; 95% CI, 0.09 ~ 1.08)